(niet zo) slim naar Antwerpen met de speed pedelec

afbeelding bron: Google maps

Wie vanuit het Waasland naar Antwerpen fietst, heeft twee mogelijke invalswegen: de vluchtkoker van de E17 en de voetgangerstunnel. Beide tunnels zijn nooit ontworpen geweest met het oog op druk fietsverkeer, waardoor ook beide tunnels bezwaarlijk een ‘invalsweg’ genoemd kunnen worden.

De vluchtkoker van de Kennedytunnel kun je enkel betreden via een tergend trage lift waar 5 (3 onder corona maatregelen) fietsers tegelijk in kunnen, of een steile, smalle trap die je met de speed pedelec enkel kan gebruiken als je naast je dagelijkse pendelrit ook minstens twee keer per week gaat gewichtheffen in de fitness.

De voetgangerstunnel is dankzij de combinatie van een grote lift, brede roltrappen én een centralere ligging een aantrekkelijker alternatief. De reguliere (vouw)fiets en e-bike worden er gedoogd aan een maximumsnelheid van 5 km/u. Wegens de categorisering als bromfiets blijft de voetgangerstunnel verboden terrein voor de speed pedelec. Dit terwijl er aan dezelfde snelheid geen verschil is tussen speed pedelec en fiets.

Stad Antwerpen belooft al sinds de jaren ’30 van de vorige eeuw om een tunnel of brug speciaal voor de fiets aan te leggen. De laatste update van die belofte zit in het massieve Oosterweel-project. Als het geld nog niet op is, staat er binnen 5 à 10 jaar een een hefbrug die minstens 3 keer per dag open en dicht zal moeten voor de scheepvaart. Helemaal in het uiterste noorden van ’t Stad zou er een diep ingegraven tunnel met steile hellingen komen. De wachttijd of extra kilometers moet je er dan maar voor lief bijnemen.

We begrijpen dat het niet eenvoudig is om een brede en druk bevaarde rivier te kruisen in het dichtst bebouwde stukje van dicht bebouwd Vlaanderen. Toch deed een sensibiliserende politieactie in de voetgangerstunnel op 19 januari 2021 erg onze wenkbrauwen fronsen. De actie kaderde in een terechte hoffelijkheidscampagne in de voetgangerstunnel: De fiets is er te gast. De speed pedelec gebruiker is echter extra gedupeerd, want je mag er enkel met je fiets aan de hand door, terwijl andere fietsers wél -traag weliswaar- op hun fiets mogen rijden. 

Stad Antwerpen en AWV (beheerder voetgangerstunnel) weten héél goed dat ze bijna 100 jaar te laat zijn met een structurele oplossing om met de fiets naar ’t Stad te komen, maar toch wordt er vastgehouden aan het feit dat de speed pedelec juridisch gelijkgesteld is aan een bromfiets, waardoor het verboden wordt om aan aangepaste snelheid door de voetgangerstunnel te fietsen. Een boete bedraagt €180, wisten de agenten ons vriendelijk te waarschuwen.

We kunnen niet ontkennen dat Stad Antwerpen probeert een goed evenwicht te zoeken waarin de speed pedelec vreedzaam kan samenleven met de andere weggebruikers in de stad, al volgen we sterk de mening van de fietsersbond dat sommige oplossingen anders aangepakt hadden kunnen worden. Dat de voetgangerstunnel verboden terrein blijft voor de speed pedelec, is hemeltergend. Het getuigt van een vorm van hokjesdenken die niet past bij deze tijd waarin de ‘modal shift’ bijna dagelijks in het nieuws komt en de markt overspoeld wordt met nieuwe, slimme licht elektrische voertuigen zoals de speed pedelec. Des te meer in een context waar volwaardige fietsinfrastructuur compleet afwezig is.

Willen we de modal shift tegen 2030 verwezenlijken, is de eerste stap om sterke oplossingen zoals de speed pedelec toegang te geven tot dezelfde infrastructuur als gewone fietsen. Tenslotte weten we allemaal dat een sensibiliserende actie vandaag vaak resulteert in een verbaliserende actie morgen. Speed Pedelec Vlaanderen hield op ATV alvast een pleidooi om de speed pedelec, net als de gewone fiets, aan aangepaste snelheid te gedogen in de voetgangerstunnel.

netwerk Speed Pedelec Vlaanderen

Ook voor zacht verkeer onderling kan het nog beter

https://www.leuvenactueel.be/nieuws/wilsele/voetganger-aangereden-door-speedpedelec

Wijgmaalsesteenweg Wilsele

Op deze donkere, natte dinsdagochtend kwamen op de Wijgmaalsesteenweg te Wilsele een voetganger die op de bus wachtte en een speed pedelec met elkaar in aanraking. Door de klap gingen beide pendelaars tegen de grond, op het eerste zicht zonder veel erg.

Over de oorzaak van dit ongeval valt veel te speculeren. De échte oorzaak heeft te maken met de inrichting van dit stuk publiek domein. Een breed fietspad, omzoomd door 70 baan en vaart, wordt gedeeld met een wachtplaats voor gebruikers van het openbaar vervoer. Geen al te beste combinatie. Beter zou zijn om de bushalte dichter bij de straat te plaatsen, het fietspad langs achter. Indien de breedte van de wegenis het toelaat. Zoniet, verlichting plaatsen. Mits de juiste inrichting is de kans op botsing veel kleiner.

Correct aangelegde bushalte op de Haachtsesteenweg, Steenokkerzeel. Fietsers kunnen achter het bushokje doorrijden.

Verslag vergadering Vlaams Parlement – commissie Mobiliteit en Openbare Werken 2020

https://www.vlaamsparlement.be/commissies/commissievergaderingen/1450167

Kwamen aan het woord:
Wout Baert – Fietsberaad Vlaanderen
Wies Callens – Fietsersbond

Reactie op uiteenzetting fietsberaad:

Alles staat of valt met de geschiktheid van integemeentelijke fietsroutes om veilig snel te kunnen fietsen. Het pleidooi geeft hier geen uitsluitsel over. Er komt nog een tweede onderzoek. We hopen dat dit een antwoord kan leveren op deze bekommernis.

De SP voorsprong in de Europese innovatiehoofdstad

Leuven. Eeuwenoud, springlevend. Europese hoofdstad van de innovatie 2020. Een verdiende prijs, want Leuven brengt ideeën tot leven. We mogen terecht trots zijn op onze Vlaams-Brabantse hoofdstad.

Mooi. Maar hoe gaat de vierde grootste stad van Vlaanderen om met de speed pedelec? Stimulerend, zo blijkt. Dit heeft ondermeer te maken met de roadmap 2030, één van de innovatieprojecten die aanzet gaf tot de Europese erkenning. Deze ‘roadmap’ omvat 13 projecten die Leuven naar een klimaatneutrale toekomst moeten leiden tegen 2050. Drie van deze projecten behandelen duurzame mobiliteit: Efficiënter omgaan met de beperkte ruimte in de Leuvense stadsregio, een omslag naar duurzame vervoerswijzen en het Leuvense vervoer vergroenen.

Een aangename binnenstad

In deze context is Leuven de speed pedelec best genegen. Logisch, want onze snelfietsen hebben geen directe uitstoot. Ze zijn koolstofarm. De energie wordt geleverd door een elektromotor en spierkracht en gaat voornamelijk naar het verplaatsen van de mens, niet de machine. Verder zijn we vergelijkbaar met fietsen qua geluidsoverlast, breedte, gewicht maar toch vooral ook kwetsbaarheid. Ondanks onze prima remmen en veelal goed afgestelde lichten, komt het asfalt even hard aan. Mits een defensief rijgedrag zijn er niets dan voordelen aan dit vehikel. Leuven erkent daarom dat speed pedelec gebruikers fietsers zijn, zij het met een iets performantere fiets. Je kan in de binnenstad ten volle van de fietsinfrastructuur genieten en zo een veilige, vlotte route plannen.

Zowat overal kom je ‘uitgezonderd P’ tegen. Geen ’25km/u’ suggestieborden. Geen onderborden ‘P verboden’. Geen onbegrijpelijke toestanden zoals in Kortrijk. Sporadisch een voetgangersgebied waar je niet omheen kan en dient af te stappen. Hou je aan de maximumsnelheid van 30km/u, gedraag je als onderlegde fietser en je zult er als fietser worden behandeld. Door Leuven centrum fietsen met de speed pedelec geeft dan ook een goed gevoel. Een stad waar je je welkom voelt, eindelijk!

Leuven centrum, waar je wegen hebt waar de auto NIET en de speed pedelec WEL mag komen.

Snelheid, de mazen en het net

Leuven centrum is Erps-Kwerps niet. Voetgangers, lichte voertuigen, auto’s en bussen zijn het grootste deel van de dag alom aanwezig, veelal op gedeelde infrastructuur. Ook de deelgemeenten kennen drukke stukken. Anders dan in landelijke gemeenten, is het in deze gebieden vanuit veiligheidsoogpunt niet aan te raden zich sneller dan 30 km/u voort te bewegen doorheen een grotere oppervlakte.

Hier tegenover staat de nood aan haalbare reistijd. Speed pedelecs worden doorgaans niet gekocht om recreatief 30 km/u te fietsen. Het zijn pendelvoertuigen voor afstanden tussen pakweg 15km en 35km, doorheen meerdere gemeenten en bebouwde kommen. De komst van de speed pedelec maakt zulke trajecten plots haalbaar voor de niet-getrainde fietser, op voorwaarde van een gemiddelde snelheid deur to deur van 32-37 km/u. Dit vraagt om een standaard kruissnelheid tussen 36 km/u en 45 km/u, al naargelang het type speed pedelec en de pendelafstand. Bovendien dient de route voldoende rechtstreeks te zijn en voldoende vlot, arm aan verkeerslichten.

Hoe valt deze nood aan snelle, intergemeentelijke verplaatsing te rijmen met de noodzaak aan een snelheidsbegrenzing van 30 km/u in een stad zoals Leuven? Zones 30 te breed implementeren op het 57km² grote Leuvense grondgebied, zou de gewenste shift naar lichte, koolstofarme voertuigen zoals de speed pedelec significant belemmeren.

De oplossing ligt in het werken met tragere mazen binnen snellere netten. Voldoende corridors doorheen of tussen de zones 30, waar je veilig snel mag en kan fietsen. Dit naar analogie met zwaar verkeer: zij kennen een sneller netwerk van gewestwegen en autosnelwegen. Op de mazen daartussen mogen ze veelal nog 50 km/u of trager bollen. De lagere snelheid aldaar stoort niet, want er is een netwerk van snellere wegen waarop je ongehinderd het land kan doorkruisen. De speed pedelec heeft ook zulk snel netwerk nodig, zij het fijnmaziger dan voor zwaar verkeer, wegens de geringere snelheid.

De provincie geeft hier met de fietssnelwegen de aanzet, wat in Leuven leidt tot een uitbouw van de F3, F8, F24 en F25. Deze fietssnelwegen zijn enorm handig voor pendeltrajecten, maar volstaan niet om meer lokaal een voldoende fijnmazig netwerk te bekomen.

Fietssnelwegen doorheen Leuven, een prachtig netwerk maar met enorme mazen.

Alle wegen leiden naar Leuven, maar zijn niet altijd van Leuven.

In Leuven wordt het netwerk van snellere wegen vooral gevormd door de ring, invalswegen naar deze ring en een aantal straten ertussen. Lijkt meer op een web. Deze wegen worden deels uitgebaat door Agentschap Wegen en Verkeer (AWV). Diestsesteenweg, Tiensesteenweg, Naamsesteenweg… Ze zijn hoofdzakelijk ingericht voor doorgaand, zwaar verkeer en met weinig tot geen oog voor de speed pedelec. Jammer, want de speed pedelec is eveneens doorgaand verkeer. Zo kan je vandaag niet veilig en vlot van Linden naar Leuven fietsen met de speed pedelec. Fietspad en busbaan zijn er verboden. Wat rest is van de baan gereden worden door 70 km/u verkeer of omrijden doorheen een steeds groeiende zone 30 met veel hoeken en kanten. (n.v.d.r. ondertussen is de bebording hier aangepast!) Ook het recent aangelegde deel van de Aarschotsesteenweg (bij de Duitse brug) is een miskleun op vlak van modal shift. Te smalle dubbele richting fietspaden met scherpe hoeken en conflictplaatsen die vermeden konden worden bij de ingrijpende aanleg.

Leuven kan andere wegbeheerders louter proberen beïnvloeden. Een spijtige zaak.

Daar waar Leuven het zélf voor het zeggen heeft, zien we een heel ander verhaal. Zo maakte het verbodsbord op de nieuwe Spoordijk plaats voor eentje zonder bromfiets icoon. Toegang werd verschaft. Je mag nu kiezen tussen langzamer fietsen over de fietsstraat van de Martelarenlaan of sneller fietsen over de Spoordijk. Schitterende flexibiliteit. Ook de geplande F25 langsheen de Eénmeilaan en de Kolonel Begaultlaan zijn mooie voorbeelden van een flexibel beleid, waar je mag kiezen tussen fietspad en rijbaan, beide 50 km/u. Je kiest er de veiligste, vlotste route van dat moment. De Leuvense ring laat eveneens de keuzevrijheid. Het doet wel wat vreemd aan daar op de rijbaan te fietsen, al gaat dit verder prima. Tenslotte werd ook toegang verschaft tot handige doorsteekpaden, zoals het Lijnloperspad. Het is er mooi fietsen en veel veiliger dan het alternatief via Aarschotsesteenweg en Weggevoerdenstraat. Niet voldoende breed om andere zachte weggebruikers aan 30 km/u in te halen, maar gezien het goede zicht kan je steeds tijdig afremmen.

Op de Spoordijk mocht je tot voor kort niet komen met de speed pedelec. Nu vormt het een snelle, veilige manier om Kessel-lo te doorkruisen. Goed zicht, geen zijwegen en 50 km/u. Prima, indien de auto’s zich aan de wegcode houden.

Grote mazen in de rand

Het kan altijd beter. Het net is niet ononderbroken. Op sommige plaatsen zijn de mazen nog te groot of de snelste route onduidelijk. Vooral in de rand, tussen Arenbergkasteel en Haasrode, Vlierbeek en Korbeek-lo, … Een centrale aanpak over de (deel)gemeenten heen lijkt aangewezen.

Werk aan de winkel in de deelgemeenten

Hoewel Leuven centrum best goed voorzien is op speed pedelec verkeer en er toch sprake is van een redelijk intergemeentelijk netwerk, valt speed pedelec mobiliteit in de deelgemeenten zelf eerder tegen. Ok, veelal ligt de beste route dwars doorheen een zone 30 maas. Een 30 die niet noodzakelijk voor ons werd ingevoerd, maar we voelen wel de gevolgen. Het beperkt de tijdswinst.

Gelukkig draait niet alles om kruissnelheid. Ook beperkte stops en toegang tot goed gelegen infrastructuur dragen bij tot een goede reistijd.

Toegang verbeteren is ‘laaghangend fruit’. In de deelgemeenten krioelt het van kleine paden waar zacht verkeer kan doorsteken naar de volgende weg. Deze zijn jammer genoeg meestal voorzien van een bord waarop het speed pedelec symbool nog ontbreekt. Dit is des te pijnlijker voor prachtige, vrijliggende fietspaden waar de speed pedelec als fiets geen gebruik van mag maken, bijvoorbeeld de kilometerslange Jan Vranckxweg. Op andere plaatsen ontbreekt de ‘P’ op het onderbord.

We vroegen aan Stad Leuven om de bebording in deze deelgemeenten systematisch te screenen en zo nodig aan te passen zodat de speed pedelec zich ook buiten het stadscentrum welkom kan voelen, met dezelfde toegang als gewone fietsen. De stad heeft hier reeds positief op gereageerd. Dit ligt trouwens ook in lijn met het advies van Fietsberaad: “verschaf de speed pedelec toegang tot alle infrastructuur voor fietsers, met absolute bescherming van de kwetsbaarste weggebruikers”.

Op naar Leuven 2030

De toekomst is brengt ons wat onzekerheid. Leuven zit midden in een omvorming van zijn deelgemeenten. Zones 30 worden flink uitgebreid. 30 wordt er regel in plaats van uitzondering. Zal de speed pedelec een efficiënt vervoermiddel blijven in Leuven? Het wordt nog even afwachten hoe Leuven zal omgaan met de noden van speed pedelec gebruikers, wanneer belangrijke doorsteekroutes vertragen voor zwaar verkeer en daarbij jammerlijk ook ons vervoermiddel raken in diens efficiëntie. Belangrijk zal zijn om oog te houden voor de noden van de speed pedelec en in zoverre als mogelijk doorsteekroutes te voorzien zodat je vlot en veilig kan fietsen.

Leuven staat open voor rede, testen, veranderen, innoveren. Leuven luistert naar onze noden. Tot 30 december 2020 kan je alvast van je laten horen in deze korte vragenlijst vanwege de Leuvense vervoerregio: www.leuven.be/bevraging-mobiliteit

We hebben er vertrouwen in.

Dit artikel is vrij van rechten overneembaar, mits vermelding van http://www.speedpedelecvlaanderen.be

Vincent

Een motorfiets met trappers.

Consternatie op internet. Een autobestuurder had op de Rijksweg te Roeselare een veronderstelde Speed Pedelec gefilmd die voor hem reed en een vrachtwagen inhaalde aan 87 km/u. Dit betreft een gewestweg met twee rijvakken per richting en een toegelaten maximumsnelheid van 90 km/u. Het filmpje verscheen op youtube en werd al snel opgepikt door allerlei mediakanalen.

Het bewuste filmpje op Youtube. Oorspronkelijke titel: “Speedelec op Rijksweg in Roeselare”

Schande! Alleen…. klopte dit verhaal wel?

Speed Pedelec Vlaanderen besloot contact op te nemen met commissaris Carl Vyncke met een vraag om meer informatie. Bleek dat de bestuurder in kwestie zich dezelfde dag was komen aanbieden op het politiekantoor. Het betrof Bruno Naessens uit Anzegem, die al sinds 2012 vrolijk rondrijdt met zijn elektrische motorfiets. Het is dus helemaal geen rijwiel noch bromfiets. Het betreft een e-rockit -Gulas- motorfiets, in Duitsland ingeschreven én verzekerd als categorie L3e(-A). Het grote verschil met de doorsnee motorfiets is dat je met deze moet trappen om vooruit te geraken. Vandaar de verwarring van deze automobilist. Volgens de vaststellingen bleek alles voor politiezone RIHO voorlopig in orde om wettelijk rond te rijden in België als motorfiets. De inschrijving in Duitsland vormt op termijn een probleem, daar inwoners van België hun voertuigen in eigen land dienen te laten inschrijven. Je kan met buitenlandse voertuigen bij ons de baan op hetzij als buitenlander, op huurbasis met een maximum termijn van zes maanden of ten kosteloze titel gedurende 1 maand. We laten even in het midden of deze termijn nu start, na de vaststellingen, dan wel in 2012…

De ‘opgevoerde speed pedelec’ bleek gewoon een innovatieve motorfiets. Bron: WTV

Na het vernemen van deze nieuwe elementen, contacteerde commissaris Vyncke de mediakanalen die hem hadden benaderd om de uitspraken recht te zetten. De artikels werden ondertussen aangepast en verhalen nu over een misverstand, waarbij dit vreemdsoortig voertuig belicht wordt.

Wat het verhaal vooral blootlegt is een aantal tekortkomingen: Men had beter eerst de resultaten van een onderzoek afgewacht alvorens uitspraken te doen, daar deze laatste jammer genoeg onverdiend een knauw gaven aan het imago van de speed pedelec. De automobilist beging een overtreding door te filmen -daar werd niet over bericht- maar was wél verbolgen over een fiets op ‘zijn’ rijbaan. Deze situatie was uitzonderlijk, maar je hebt geen Rijksweg nodig om onbegrip en verbazing bij automobilisten te vinden. Te veel automobilisten zijn zich alsnog onbewust van de rechten van een speed pedelec. Het daaruit volgende, soms agressieve rijgedrag maakt dat veel speed pedelec bestuurders zich te onveilig voelen op de rijbaan. Tenslotte legt dit verhaal een tekortkoming bloot in de Belgische wetgeving. Wordt alles te ingewikkeld? Nu rijdt er naar verluidt slechts één zulke motorfiets rond in ons land. Voorzien we verkeerstechnisch wel voldoende in oplossingen voor de vele soorten lichte voertuigen die de markt overspoelen?

Hoe het ook zij, Bruno Naessens zit nu met een probleem. Zijn manier van verplaatsen is stukken beter voor het klimaat en de volksgezondheid dan andere gebruikers van de Rijksweg, maar hij kan zijn motorfiets niet inschrijven in België. Mogelijk heeft de fabrikant enkele uitzonderingen gevraagd op de typegoedkeuring voor kleine series; waardoor het COC enkel in Duitsland geldig is. De situatie zou dan het gevolg zijn van de keuze van de fabrikant, niet omwille van de Belgische regelgever. Onze boodschap naar beleidsmakers toe is alvast om in updates van de wegcode steeds ruimte te laten voor dit soort voertuigen, alsook om samen te werken met LEVA-EU om regelgeving op Europees vlak aan te pakken met als kernwoorden simpel, gestandaardiseerd en allesomvattend.

Vincent

ULive – Een slimme stal voor alle e-bikes

Een zeer interessant artikel:

https://stories.kuleuven.cloud/nl/verhalen/een-slimme-stal-voor-alle-e-bikes?

Hoe geraken we van punt a naar punt b? Dankzij de komst van de elektrische fiets en al even hippe neefjes als de monowheel en de e-step zijn er op die vraag meer mogelijke antwoorden dan ooit. De nieuwe vervoersmiddelen brengen de troon van koning auto aan het wankelen, maar ze stellen fabrikanten en gebruikers ook voor uitdagingen.” – KU Leuven stories.

Onze universiteiten staan achter lichte, elektrische voertuigen zoals de speed pedelec, als motor van een broodnodige modal shift en tonen dit aan met ondermeer het ULive project. Een knap voorbeeld van hoe ons land internationaal koploper is op vlak van e-bike innovatie!

Dit helpt echt niemand.

Een aanrijding, een terecht verbolgen moeder, een onfortuinlijke virale post op facebook

Een boze moeder doet haar beklag in een ‘ge zijt van’ groep op facebook. Het verhaal gaat dat iemand op speed pedelec onvoldoende snelheid heeft geminderd en bij het voorbijsteken van een groep jongeren op de fiets haar zoon op de grond heeft geduwd, waarbij deze laatste op de grond terecht kwam. De duwer vond het nodig om tevens iets na te roepen en reed vervolgens gewoon door. Resultaat: een gebroken pink, beschadigde knieën en wat materiële schade.

Een nog schadelijker resultaat is echter de facebook post zélf, die ondertussen meer dan 500 keer werd gedeeld. Na ‘ene-meter-man’ een nieuwe blamage voor de speed pedelec. Verdiend deze fiets dat? Neen. Geef de chauffeur de schuld, niet het vervoermiddel. Of stel het zo: plaats dezelfde chauffeur in een auto, dan reed hij ergens +50 km/u i.p.v. +40 km/u, met een voertuig van 1.75m breed en een 1100kg zwaar. Dan lag er nu een kind in het ziekenhuis, of erger.

Elke mand heeft rotte appels, zo ook de onze. Het is jammer dat virale posts zoals deze gebeuren of hoeven te gebeuren, want we hebben als maatschappij de speed pedelec zwaar nodig. Onze bevolking groeit en de wegen staan overvol met vervuilende auto’s. We hebben een modal shift nodig, met méér mensen op de fiets en méér ruimte voor zachte weggebruikers. Vlaanderen zorgt met zijn lintbebouwing en beperkte urbanisatie echter voor te lange fietsafstanden. Tot je naar de speed pedelec kijkt. Het is een fiets, maar wel met de kruissnelheid van een wielerfanaat, zonder zich in het zweet te moeten werken. Dit maakt het haalbaar om over te stappen van wagen naar de fiets voor pendelafstanden tussen 15 en 40km. De meeste speed pedelec gebruikers kicken dan ook helemaal niet op de maximum snelheid. Het zijn gewoon gezinsmensen die gezonder willen leven, minder vervuilen en tijdig thuis zijn. Mensen die prima kunnen doorperen op het jaagpad, tot ze in de verte een huis, een kind, een man met hond… zien en dan ook even afremmen tot ze veilig hebben ingehaald. Perfect veilig én snel mits de juiste ingesteldheid.

Gelukkig is het kenteken bekend, wat ons betreft in dit geval een groot voordeel van de speed pedelec, want die rotte appels, die moeten uit de mand! Wij lusten die niet. Niemand lust hen.

We wensen de zoon alvast een spoedig herstel en de politie een hartig woordje met de appel.