De olifant in de kamer van de Factcheckers

FactCheckers is een Vlaams consumentenprogramma dat sinds 2019 wordt uitgezonden op de publieke zender Eén. Het programma wordt gepresenteerd door Jan Van Looveren, Britt Van Marsenille en Thomas Vanderveken en onderzoekt elke week drie stellingen op hun waarheidsgehalte en probeert daarbij waarheid van leugen te onderscheiden.

Recent deden ze onderzoek naar de pakkans van speed pedelecs die sneller fietsen dan toegelaten.

Thomas Vanderveken

“We hebben de test gedaan met een auto en met een pedelec in zone 30. De eerste werd geflitst, de tweede niet”, vertelt Thomas Vanderveken. “Na ons onderzoek blijkt dat noch een vaste flitscamera, noch een trajectcontrole in staat te zijn een speedpedelec te flitsen. Die laatste identificeert voertuigen aan de nummerplaat vooraan, die hebben fietsen uiteraard niet. Een vaste flitscamera werkt met een lus in de grond die metaal detecteert, een fiets heeft gewoon te weinig metaal tegenover een auto.” En ook een flitscamera die bemand is, slaagt er bij de tests in het programma slechts in de helft van de gevallen in een te snel rijdende pedelec te herkennen. “Vaak omdat de camera niet gericht is op het fietspad.” Verbazingwekkend, vindt Thomas. “Ik ben voor milieuvriendelijk vervoersoplossingen, maar speedpedelecs rijden snel en kunnen gevaarlijk zijn. Ook die bestuurders moeten beboet worden als ze de limieten overtreden.”

Flitsen moet kunnen

Factcheckers heeft een punt dat speed pedelecs op snelheid gehandhaafd moeten kunnen worden. Voor lichte voertuigen gebeurt dit vooral met sensibilisering. Indien een kenteken aanwezig is, kan het ook met een bemande camera. Vanuit ons netwerk weten we dat speed pedelecs met zo’n camera wel degelijk betrouwbaar flitsbaar zijn. Ze moeten dan natuurlijk wel voldoende snel fietsen: “Alle speed pedelecs fietsen constant 45km/u” klopt uiteraard niet, zo behalen middenmotor type speed pedelecs slechts een 35-38km/u kruissnelheid, die dan nog naar beneden wordt afgerond.

De olifant in de kamer

Aanklagen dat speed pedelecs niet geflitst kunnen worden door vaste camera’s en trajectcontrole is als aanklagen dat speed pedelecs niet compatibel zijn met snellaadpalen: Die zijn daar niet voor bedoeld.

Speed pedelecs mogen niet sneller fietsen dan toegelaten op de wegenis. Ook andere (brom)fietsen mogen dat niet. Slimme handhaving gebeurt echter op basis van risico. Een speed pedelec van 30kg aan met moeite 45km/u is qua risico niet vergelijkbaar met een auto van 2 ton aan gemakkelijk 50km/u. Het is deze laatste groep die in de gewondenstatistieken voor de grote getallen zorgt. Mobiliteitsexperts wisten dan ook wat ze deden toen de vereisten voor handhavingssystemen werden vastgelegd. Vaste flitspalen en trajectcontroles zijn doelbewust ontworpen om zware voertuigen te flitsen, hoewel er al decennia bromfietsen klasse B rondrijden. Dat is geen onrecht, dat is normaal.

Tip voor de Factcheckers

Zoek eens een antwoord op de vraag “Ben je met de speed pedelec écht sneller op je werk dan met de auto?”, in plaats van weer bij te dragen aan de onverdraagzaamheid ten aanzien van de oplossing, ipv ten aanzien van het probleem (zwaar verkeer met verbrandingsmotor). Speed Pedelec gebruikers voelen zich het meest onveilig van alle weggebruikers, krijgen vaak te maken met verkeersagressie. De media blijft dit probleem vergroten door dit soort negatieve boodschappen.