Open brief aan het Antwerps Stadsbestuur

Geachte Antwerps College van Burgemeester en Schepenen, geachte heer Kennis, schepen mobiliteit,
Geachte heer Rousseau,

Recent is Vooruit Antwerpen een gesponsorde campagne begonnen via sociale media waarbij ze via graffiti op het wegdek en affichering aan verkeersborden hun standpunt verspreiden over plaats op de weg voor zwakke weggebruikers waarvan het voertuig voorzien is van een kentekenplaat.  De campagne doelt specifiek op speed pedelec gebruikers.  Vooruit wil deze fietsen verbannen van fietsinfrastructuur, zoals ook aan ons meegedeeld tijdens de SP stemtest bevraging, eerder dit jaar door ons uitgevoerd.

Op zich is de ethiek achter het aanzetten tot aanbrengen van markeringen op openbaar domein, gesponsord door een beleidsvoerende politieke partij, op zijn minst bedenkelijk te noemen.

Netwerk Speed Pedelec Vlaanderen wil via deze weg vooral een strenge afkeur uiten voor de eigenlijke boodschap en wat deze impliceert voor de veiligheid van speed pedelec fietsers én de modal shift doelstellingen van de Vlaamse regering, indien dit zich zou doorzetten in het (Antwerps) mobiliteitsbeleid.

Modal shift

De speed pedelec vormt een belangrijk puzzelstuk voor de modal shift doelstellingen in Vlaanderen.  Een speed pedelec is bovenal een fiets, die via zijn door constructie bepaalde, potentiële maximumsnelheid een Europese verordening heeft veroorzaakt, waarbij lidstaten verplicht werden hem te verplaatsen van categorie rijwielen naar een andere categorie.  In België was de toenmalige N-VA minister voldoende visionair om een nieuwe klasse in het leven te roepen en hiermee de deur open te zetten voor een maatwerk beleid.  Een inclusief beleid dat in de daaropvolgende jaren flink vruchten heeft afgeworpen.  Momenteel pendelen ongeveer 100.000 Vlamingen met de speed pedelec, waarvan een dikke helft voordien de wagen verkoos.  Dat zijn dus 50.000 auto’s minder elke dag.  Ook economisch is het een opsteker.  Minder file en gezondere werknemers, maar ook werd Vlaanderen via verscheidene nieuwe constructeurs een innovatie bakermat voor deze technologie.  Vlaanderen bekleedt samen met Zwitserland een voorttrekkers positie op het Europese toneel, zoniet op wereldvlak.

Veiligheid via keuzevrijheid

Veiligheid is de grootste bezorgdheid.  De speed pedelec is dan wel ondergebracht in een andere klasse dan rijwiel, maar blijft een fiets, met daarop een kwetsbare fietser die weliswaar snel kàn fietsen, maar dit niet steeds doet.  Zo geven onze leden veelvuldig aan hun speed pedelec als enige fiets te gebruiken. Dit niet enkel voor intergemeentelijke pendelritten aan een concurrentiële reistijd, maar dus ook voor zondagse ritjes met de partner of om fietsende kinderen naar school te begeleiden.  Keuzevrijheid tussen rijbaan en fietspad is hierbij cruciaal om hen toe te laten steeds voor de veiligste oplossing te kiezen, zowel op basis van de gewenste snelheid als context van de wegenis.  Het ene fietspad is de andere niet. Bij verbanning van het fietspad wordt een laag risico op letsel omgeruild voor een dramatische verhoging van de kwetsbaarheid van deze fietsers. 

Omgang met spanningsveld in Antwerpen

We erkennen dat in Antwerpen het spanningsveld tussen snellere en tragere zwakke weggebruikers onderling groter is dan in andere Vlaamse steden.  Enerzijds is er het stimulerend beleid van de havenbedrijven. Anderzijds heeft Antwerpen beperkte mogelijkheden om zijn openbaar domein in te richten voor fietsers.  Campagnes zoals deze van Vooruit zijn echter niet de juiste manier om met dit spanningsveld om te gaan.  Veiligheid voor alle zwakke weggebruikers vraagt om een inclusief beleid met daarin infrastructurele aanpassingen alsook handhaving volgens beoogd rijgedrag, niet volgens de potentiële maximumsnelheid van het voertuig.  Een simpele vergelijking met auto’s legt de onzin van zulk standpunt bloot: voor toegang van auto’s tot openbaar domein maakt het ook niet uit wat er onder de motorkap zit, dan wel hoe de automobilist zich gedraagt.

Vraag om reactie

Antwerpen

Ons netwerk vraagt om een duidelijk, openbaar standpunt van Stad Antwerpen over behandeling van zwakke weggebruikers op zijn domein en hoe de stad plant bij te dragen aan de doelstellingen van de Vlaamse regering betreffende modal shift naar meer fietsgebruik.  U kan rekenen op gepaste opvolging en reactie door ons netwerk.

Vooruit

We vragen ook aan partij Vooruit om verduidelijking van hun standpunt en de mate van steun daarvoor binnen hun partij. Vooruit staat overigens als partij alleen met dit standpunt, en dan nog niet unaniem gedragen.  We merken bijvoorbeeld op dat Vooruit bastion Leuven net wél reeds jaren een zeer inclusief beleid nastreeft, met succes en zonder noemenswaardige problemen. Ook wordt met geen woord gerept over de speed pedelec in het standpunt van Vooruit over veilig verkeer, waaruit we kunnen opmaken dat er een discrepantie is tussen woorden en daden.  Merk op dat ons netwerk politiek neutraal is in deze, zo getuige ook het positieve artikel over Leuven enkele jaren geleden.  Maar dat wil niet zeggen dat we onszelf verbieden ondoordachte, gevaarlijke standpunten in vraag te stellen ongeacht origine.

Met vriendelijke groeten,

Vincent De Wilde

Woordvoerder Speed Pedelec Vlaanderen