Advies Speed Pedelec Vlaanderen 2025

Expertisenetwerk Speed Pedelec Vlaanderen heeft een advies klaar voor Federale en Gewestelijke beleidsvoerders, over hoe de Belgische wegcode voor de speed pedelec verder aan te passen. Veilige mobiliteit voor iedereen is ons belangrijkste uitgangspunt. Dit zowel bij fietsen aan de hogere kruissnelheid gewenst voor concurrentieel pendelen, als bij fietsen aan lagere snelheid. Het volledig advies is gedeeld met de bevoegde Federale en Gewestelijke kabinetten. U kan het inkijken en downloaden onderaan dit bericht.

Problematiek

Vandaag wordt de plaats op de weg voor de speed pedelec fietser te veel ingegeven door het unieke buikgevoel van honderden wegbeheerders.  Er is geen uniform, gewestelijk beleid.  Dit leidt tot zeer bizarre situaties:

• Fietsroutes doorkruisen het territorium van meerdere wegbeheerders.  Dit maakt hen tot een lappendeken aan verschillende inrichtingen, omzoomd door totempalen aan verkeersborden.  Een pendelroute uitstippelen waarop je veilig en concurrentieel (met de auto) kan fietsen, is niet evident.
• De snelheidsregimes zijn niet samenhangend. Op de ene plaats mag je 50 km/u fietsen op een smalle strook tussen geparkeerde auto’s en voordeuren, elders moet je 30 km/u respecteren op een breed, leeg pad door de velden of langs een waterloop:  Jaagpaden, fietssnelwegen ‘op den buiten’. Dit klopt niet en verlaagt de gevoeligheid van fietsers voor zone 30 in het algemeen, dus ook waar deze beperking wél nodig is.  En dat is geen goede zaak.
• Toegang tot fietsinfrastructuur verbieden brengt speed pedelec fietsers in gevaar. Ouders met speed pedelec, zijn soms verplicht zich aan 15 km/u tussen het zwaar verkeer te mengen tijdens begeleiden van hun fietsende kinderen, omdat hen de toegang tot het fietspad wordt ontzegd! Of wat als je batterij leeg is?  Dit is alsof je een Porsche verbiedt een woonerf in te rijden ‘omdat hij sneller kan’. Een lager risico op lichte verwondingen bij aanrijding met een andere kwetsbare weggebruiker, wordt zo omgeruild voor een grotere kans op ernstig letsel bij mengen met zwaar verkeer.

Regulering volgens reëel risico, niet volgens buikgevoel

Als het ons als maatschappij menens is om een grote groep mensen op een meer duurzame manier woon-werk verplaatsingen te laten doen, moeten we feitelijker durven omgaan met fietsmobiliteit en voorbij mediaframing kijken. Durf benoemen dat een speed pedelec niet enkel een snelfiets is, maar evengoed wordt gebruikt als vervanging van de conventionele fiets. Denk aan kinderen begeleiden naar school alvorens sneller te schakelen richting werk, een recreatieve tocht doen met vrienden of simpelweg fietsen zonder ondersteuning. Durf erkennen dat er in de beschikbare data vandaag geen evidentie is dat kwetsbare weggebruikers de speed pedelec meer hoeven te vrezen dan de andere types fietsen. De killer in het verkeer, dat zijn nog steeds auto’s en vrachtwagens, niet de kwetsbare weggebruikers op een licht voertuig. Kortom, de objectieve verschillen tussen speed pedelec en een conventionele fiets zijn vergelijkbaar met de verschillen tussen fietstypes onderling.  De regulering ervan dient dit te weerspiegelen.

Samenvatting advies

Ons advies focust op toegang tot fietsinfrastructuur, een eenvormigere toepassing van inrichting van de openbare weg en een optimalisatie van snelheidsregimes. 

Mogelijkheid tot afscherming van zwaar verkeer is cruciaal om veiligheid te voorzien bij lokale fietsverplaatsingen. We vragen toegang tot alle fietsinfrastructuur. Geef mensen de kans zoveel mogelijk zelf te kiezen tussen rijbaan en fietspad al naargelang welke voor hun gewenst doel de veiligste optie biedt. Leg geen toegangsbeperkingen op, puur op basis van het aantal paardenkracht onder de motorkap.

Werk met meer snelheidszones en minder met snelheidsbeperkingen die vasthangen aan het bord zelf.  Maak fietsen in Vlaanderen duidelijker en eenvormiger, zonder de versnippering en willekeur die we vandaag tegenkomen op het Belgische lappendeken dat ruimtelijke ordening voorstelt.

Voor pendelroutes tenslotte moeten snelheidsbeperkingen beter afgestemd worden op hun noodzaak, volgens locatie en moment van de dag.  We juichen een verbreding van het gebruik van zones 30 toe, echter gekoppeld aan het herzien van snelheidsregimes op brede, rustige wegen door het groen, gebruikt voor intergemeentelijk fietspendelen.  Laat snelheidsregimes overeenkomen met het realistische risiconiveau.

Het volledige advies vind u hier:

Voor vragen, opmerkingen of om in contact te komen met ons expertisenetwerk, verwijzen we u graag naar onze contactpagina.

Annex

Bovenstaand advies 2025 van Speed Pedelec Vlaanderen leidde tot een kwaliteitsvolle uitwisseling van ideeën en vaststellingen met beleidsvoerders en politie, alsook een uitbreiding van ons netwerk. Hierbij kwamen een aantal nieuwe elementen naar boven, die we nu graag toevoegen aan ons advies.