Het recent gepubliceerde advies 2025 van Speed Pedelec Vlaanderen leidde tot een kwaliteitsvolle uitwisseling van ideeën en vaststellingen met beleidsvoerders en politie, alsook een uitbreiding van ons netwerk. Hierbij kwamen een aantal nieuwe elementen naar boven, die we nu graag toevoegen aan ons advies.
Correct dragen van de valhelm
De bestuurder/passagier van een speed pedelec is verplicht een valhelm te dragen die bescherming biedt aan de slapen en het achterhoofd. Dit wordt bepaald door artikel 36, alinea 1.
Artikel 36 van het KB 01.12.1975.
De bestuurders en passagiers van drie- en vierwielers met motor, uitgezonderd landbouwvoertuigen met een door de constructie bepaalde maximumsnelheid van ten hoogste 40 km per uur die niet zijn uitgerust met een stuur als op een motorfiets, en van bromfietsen, zonder passagiersruimte, moeten een valhelm dragen. De bestuurders en passagiers van speed pedelecs hebben de keuze tussen een bromfietshelm of een fietshelm.
De bestuurders en passagiers van motorfietsen moeten een valhelm dragen, behalve wanneer zij, conform de bepalingen van artikel 35.1.1, zesde lid, de veiligheidsgordel dragen of vervoerd worden in een kinderbeveiligingssysteem en op voorwaarde dat het voertuig een passagiersruimte heeft; wanneer de vrijstellingen van het verplicht gebruik van de veiligheidsgordel en het kinderbeveiligingssysteem, voorzien in artikel 35.2.1, 2°, 3° en 4°, van toepassing zijn, moet de valhelm worden gedragen; deze bepalingen zijn van toepassing op de driewielers met motor zonder passagiersruimte, waarvan de ledige massa gelijk is aan of hoger dan 400 kg.
De valhelm, gedragen door bestuurders en passagiers die in België wonen, moet, voor de maten van de helmen waarvoor de homologatie is vereist, een homologatieteken dragen waaruit de gelijkvormigheid met de door Ons vastgestelde normen blijkt. De fietshelm, gedragen door bestuurders en passagiers van speed pedelecs, moet bescherming bieden aan de slapen en het achterhoofd.
Bestuurders en passagiers van motorfietsen dragen handschoenen, een jas met lange mouwen en een lange broek of een overall, alsook laarzen of bottines die de enkels beschermen.
Voor de meeste mensen is het een evidentie dat de helm ook correct gedragen wordt opdat deze de nodige bescherming kan bieden, net zoals het een evidentie is dat de veiligheidsgordel in de wagen correct wordt gedragen. In de wegcode werd verduidelijkt dat de veiligheidsgordel correct moet gedragen worden door middel van artikel 35.1.3.
Artikel 35.1.3 van het KB 01.12.1975.
De veiligheidsgordel en het kinderbeveiligingssysteem worden gebruikt op een wijze die de beschermende werking ervan niet negatief beïnvloedt of kan beïnvloeden.
Voor de valhelm ontbreekt zulke verduidelijking. In de praktijk zien we dat de helm soms niet correct gedragen wordt. De meest voorkomende situaties zijn dat de helm niet wordt vastgemaakt (vaker bij bromfietsen klasse A en B) en/of dat de helm niet de juiste maat heeft (bv. een geleende helm).
Heden worden deze personen niet geverbaliseerd of net wel, maar dan voor het niet dragen van de valhelm. Laatstgenoemde wordt zelden begrepen door de overtreder, want hij/zij droeg immers een helm.
Advies
Graag zien we in de wegcode verduidelijkt dat de valhelm correct gedragen moet worden, in analogie met de verduidelijking over veiligheidsgordels.
Correcte valhelm dragen
De bestuurder van een speed pedelec heeft de keuze of hij een valhelm geschikt voor bromfietsen/motorfietsen, of een fietshelm draagt. In beide gevallen moet de valhelm bescherming bieden aan de slapen en het achterhoofd.
Een valhelm (fietshelm) met keurmerk EN 1078 volstaat, maar biedt niet per definitie voldoende bescherming aan deze zones. Zo voldoen alle helmen in bovenstaande foto aan dit keurmerk, maar wordt slechts één verkocht als speed pedelec helm en verschilt de bescherming aan slapen en achterhoofd tussen alledrie deze helmen. Dit betekent dat we in de praktijk zien dat niet altijd de correcte helm gedragen wordt. Het is niet duidelijk voor de mensen, en het is ook soms subjectief, of de bescherming voor de slapen en het achterhoofd voldoet.
Advies
Een fietshelm met keurmerk NTA 8776 voldoet per definitie aan de voorwaarden. Door het verplichten van een helm met dit keurmerk (zoals in Nederland) zal men steeds de correcte helm dragen.
Speed Pedelec Vlaanderen 